BLOG

Dit is waarom je je beter voelt in de lente (hint: het heeft te maken met licht)

Door: Jessica Merkens

Het is lente! De dagen dat je je in het donker naar je werk heen en weer sleepte zijn verleden tijd en de winterdip kan weer een paar maanden de kast in. Veel mensen voelen zich in de lente als herboren en het lentezonnetje heeft hier een belangrijk aandeel in. Maar hoe zit dat precies?

01.
De dagen worden langer

Dat je je naargeestiger voelt in de winter en vrolijker zodra de lente in aantocht is heeft één belangrijke oorzaak: de dagen worden langer. Één van de belangrijkste factoren die invloed hebben op je humeur is namelijk fotoperiodiciteit, de lichamelijke reactie van mensen en dieren op de wisseling in het aantal uren dat de zon schijnt per seizoen. Zonlicht heeft een belangrijke antidepressieve werking en hoe langer de dagen worden, hoe beter je je voelt. Lichttherapie wordt tegenwoordig ook gebruikt als behandeling van winterdepressie, maar de werking hiervan is nog niet overtuigend bewezen.

02.
Je krijgt meer vitamine D binnen

Zonlicht is een belangrijke bron van vitamine D. Zodra de UV straling onze huid raakt wordt vitamine D3 aangemaakt. Vitamine D is belangrijk voor eiwitopname in ons dieet en draagt bij aan gezonde spieren en een goed functionerend immuun systeem. In de winter zijn de zonuren schaars en krijg je automatisch veel minder Vitamine D binnen. Zodra de lentezon begint te schijnen wordt die lage vitamine D huishouding opgekrikt. Gelukkig wordt er ook steeds meer rekening gehouden met genoeg daglicht in woon- en werkomgevingen. Al blijft de beste oplossing natuurlijk om naar buiten gaan!

03.
Je hebt meer energie

Licht beïnvloedt onze hormoonhuishouding. Doordat je in de lente langer blootgesteld wordt aan zonlicht maakt je lichaam minder van het slaapritmehormoon melatonine aan. Dit hormoon wordt aangemaakt in de pijnappelklier en de hoogste concentraties circuleren ’s nachts in je lichaam. Doordat de aanmaak van melatonine onderdrukt wordt voel je je energieker overdag, slaap je ’s nachts beter en heb je ook minder slaap nodig.


Daarnaast heeft lichtkleur ook nog eens een verschillend effect op de aanmaak van melatonine. Het blauwaandeel in licht (met een golflengte van 450-480nm) is het meest effectief in het onderdrukken van de aanmaak van melatonine. Vandaar dat het nadelig is om vóór het slapen gaan lang naar een beeldscherm te staren dat ook blauw licht uitstraalt. Tegenwoordig wordt steeds meer onderzoek gedaan naar verlichting die meekleurt gedurende de dag. Bij deze verlichting is ’s ochtends het blauwaandeel groot om alertheid en productiviteit te stimuleren. Wanneer de avond intreedt wordt dan gekozen voor ‘warm’ wit licht waar blauw licht uitgefilterd is zodat de aanmaak van melatonine minder sterk geremd wordt.

04.
Je voelt je beter

Licht stimuleert de aanmaak van het ‘blije’ hormoon serotonine, een hormoon dat invloed heeft op je humeur, je eetlust en je energieniveau. Er bestaat een relatie tussen de aanmaak van serotonine en het aantal uren zonlicht op een dag. Ook verschilt het aantal serotonine transporters in je hersenen per seizoen, waardoor er in de lente meer serotonine aanwezig is dan in de winter en je je actiever en vrolijker voelt.

05.
Je ziet het allemaal positiever in

Onze ogen zorgen ervoor dat we kunnen zien, maar ze hebben nog een andere belangrijke functie; ze sturen ons bioritme aan. Naast staafjes (vooral belangrijk voor nachtzicht en contrasten) en kegeltjes (belangrijk voor het zien van details en kleur) is er sinds kort een nieuwe lichtgevoelige cel in het oog ontdekt die sterke invloed heeft op onze biologische klok. De eerste aanwijzingen hiervoor kwamen van mensen die hun zichtvermogen verloren waren, maar alsnog hun slaap/waakcyclus konden aanpassen zodra het langer licht werd of ze van tijdzone veranderden. Deze derde lichtgevoelige cel in je oog is gevoelig voor het eiwit melanopsin en geeft niet alleen informatie door aan hersengebieden die te maken hebben met zicht, maar ook aan hersengebieden die invloed hebben op je humeur en de biologische klok. Er zijn aanwijzingen dat toekomstige therapieën gericht op het melanopsin systeem kunnen helpen bij (winter)depressie en slaapstoornissen.

Delen via